11.500+ deelnemers. 100+ projecten. Amstelveen en Aalsmeer transformeerden hun manier van werken van versnipperde inspraakavonden en diverse tools naar één centraal platform waar inwoners ideeën delen, zich betrokken voelen en het beleid mee vormgeven. Dankzij Go Vocal bouwden ze aan een sterke, schaalbare participatiecultuur.
Meer dan 11.500 inwoners nemen actief deel, waardoor er een breder en genuanceerder beeld verkregen wordt van wat er echt leeft in beide gemeenten.
Dankzij AI-analyse worden honderden reacties automatisch gebundeld en geanalyseerd. Wat vroeger dagen kostte, gebeurt nu in een fractie van de tijd.
Inwoners gaan inhoudelijk en respectvoll met elkaar in gesprek. Ook zien ze duidelijk wat er met hun input gebeurt, wat het vertrouwen in het beleid versterkt.
Voor de komst van het platform verliep de participatie in beide gemeenten voornamelijk via fysieke bijeenkomsten, vaak in het kader van bouwprojecten of herinrichtingen van de openbare ruimte. Hoewel de inbreng op deze momenten waardevol is, bereikten ze niet iedereen. Dezelfde inwoners kwamen vaak terug, andere groepen waren nauwelijks vertegenwoordigd. Tegelijkertijd bestonden er wel digitale initiatieven, maar die waren verspreid over verschillende teams, stelt senior participatieadviseur Sharon Snoek.
“De afdeling onderzoek en statistiek organiseerde af en toe enquêtes, collega’s gebruikten eigen tools zoals Typeform of SurveyMonkey en sommige bevragingen stonden verborgen op webpagina’s of in PDF-documenten. Hierdoor was het voor inwoners niet altijd duidelijk waar ze hun mening konden geven. Een andere aanpak was nodig om inwoners te betrekken bij de ontwikkelingen en projecten in onze gemeenten.. We wilden meer inwoners en ook het ‘stille midden’ bereiken, de participatie overzichtelijker organiseren en duidelijker tonen wat er met de input gebeurt.”
De oplossing werd gezocht in een digitaal participatieplatform dat als centrale plek kon dienen voor alle projecten. Zo’n platform moest verschillende problemen tegelijk oplossen:
Bij de selectie van het participatieplatform speelde ook privacy een belangrijke rol. Na een uitgebreide vergelijking kwam Go Vocal als beste optie naar voren.
“Go Vocal bood precies wat onze gemeenten zochten: een gebruiksvriendelijke omgeving voor zowel collega’s als inwoners, met een variatie van verschillende online participatie methodes die bijdragen om participatieprocessen beter te organiseren.”
Sinds de lancering van het platform groeide het aantal deelnemers gestaag, benadrukt Sharon. “In Amstelveen schreven in pakweg een jaar ongeveer 1.000 gebruikers zich in op het platform. Vandaag zijn dat er meer dan 9.500. Het totaal aantal deelnemers komt zelfs neer op meer dan 11.500 inwoners op een totale bevolking van ongeveer 95.000–100.000. Dat is een breed bereik.”
In Aalsmeer, dat ongeveer 30.000 inwoners telt, ligt de participatiegraad zelfs nog hoger: ongeveer 8.000 inwoners namen al deel aan projecten op het platform. Volgens Sharon gaat het echter niet alleen om aantallen: “Wat ook opvalt, is de kwaliteit van de dialoog op het platform. Discussies verlopen opvallend respectvol en constructief. Dat maakt het voor zowel de collega’s als ook de inwoner minder spannend om het gesprek met elkaar aan te gaan natuurlijk.”
“We merken dat inwoners op het Go Vocal-platform uitgebreider reageren op elkaars ideeën dan op social media. In plaats van snelle reacties ontstaat er vaak een inhoudelijke en constructieve dialoog.”
Hoewel digitale participatie een belangrijke rol speelt, blijven Amstelveen en Aalsmeer ook inzetten op fysieke ontmoetingen. “Het platform maakt het eenvoudiger om online en offline participatie met elkaar te verbinden,” verduidelijkt Sharon.
“Bij een project over waterspeelplaatsen, bijvoorbeeld, zagen we dat dit voor sommige bewoners – zeker in buurten met veel sociale huur – niet bepaald top of mind is. Zij hebben vaak heel andere zorgen dan de vraag wat voor soort badje er komt. Het platform laat toe om nu zelf naar de speelbadjes toe te gaan en toch met ouders en kinderen in gesprek te gaan.” Alle input die tijdens zulke gesprekken wordt verzameld, wordt nadien toegevoegd aan het platform. Zo kan die samen met de online reacties gebundeld en geanalyseerd worden.
Ze voegt eraan toe dat dit een functie was waar ze expliciet om had gevraagd. In de loop van de samenwerking is die wens opgepakt en doorontwikkeld in het platform. Sharon is daar erg tevreden over: “Ik ervaar zeker dat Go Vocal openstaat voor productfeedback en dat jullie ideeën van gemeenten niet in een la laten verdwijnen, maar ook echt implementeren.”
Naast de impact op inwoners veranderde het platform ook de manier waarop medewerkers naar participatie kijken. Bij grotere participatietrajecten kunnen honderden of zelfs duizenden reacties binnenkomen. Handmatige verwerking kost enorm veel tijd. Het team maakt daarom steeds vaker gebruik van de AI-analysetools binnen het Go Vocal-platform.
Volgens Sharon was dat voor veel collega’s een echte doorbraak. “AI helpt ons om antwoorden op open vragen te clusteren, thema’s te herkennen en snel een overzicht van de belangrijkste inzichten te verkrijgen. Wat vroeger dagen of zelfs weken analysewerk betekende, wordt nu in een fractie van de tijd verwerkt.” Mét een duidelijke rapportage naar de gemeenteraad en inwoners.
“Voorheen gebeurde rapportage vaak op verschillende manieren. Vandaag werken de gemeenten met een meer gestructureerde aanpak en duidelijke documentatie. Dit heeft ook een positief effect op de relatie met de inwoners: wanneer mensen kunnen zien wat er met hun input gebeurt en hoe bepaalde beslissingen tot stand komen, groeit het vertrouwen in het proces.”
De introductie van een participatieplatform bracht niet alleen verandering voor inwoners, maar ook binnen de gemeentelijke organisatie zelf. Om participatie sterker te verankeren, vonden Sharon en haar team de ‘Participatiegarage’ uit, een plek op het platform waar collega’s uitleg en voorbeelden kunnen vinden.
“Als participatieteam gaan we ook actief in gesprek met collega’s om te tonen wat participatie kan betekenen voor hun projecten. Dat gebeurt via één-op-één gesprekken, evaluaties van trajecten en het delen van concrete voorbeelden uit de praktijk.”
“Je merkt dat collega’s vaker enthousiast worden zodra ze zien wat participatie concreet kan opleveren. Het govocal platform draagt eraan bij dat participatie, stap voor stap, onderdeel wordt van de dagelijkse werking van de organisatie - een mentaliteitsverandering waarin participatie structureel verankert is in de organisatie.”
In de beginfase lag de focus van participatieprojecten vooral op ruimtelijke projecten, zoals de inrichting van buurten, kunstwerken of speelplekken. “Dat zijn onderwerpen waar inwoners zich gemakkelijk iets bij kunnen voorstellen en waar ze vaak sterke meningen over hebben,” aldus Sharon. Zowel in Amstelveen als in Aalsmeer experimenteren ze ook met participatie bij minder tastbare beleidsthema’s.
“Dat blijkt niet altijd eenvoudig. Sommige beleidsdossiers zijn abstracter, waardoor inwoners minder snel geneigd zijn om mee te denken. Toch blijven we zoeken naar manieren om inwoners ook bij die onderwerpen te betrekken.” Een mooi voorbeeld hiervan is de verkenning van een woonpanel: een groep inwoners die op regelmatige basis feedback geeft over woonbeleid en woningontwikkeling.
Tijdens hun traject werken Amstelveen en Aalsmeer nauw samen met het team van Go Vocal. Volgens Sharon speelt vooral de samenwerking met hun Government Success Manager een belangrijke rol: “Die ondersteuning gaat verder dan het louter beantwoorden van technische vragen. Het team helpt bij strategische keuzes rond participatieprojecten en deelt voorbeelden uit andere gemeenten.”
Ook het Inspiratiecentrum binnen het platform raadpleegt Sharon regelmatig. Daar kun je projecten van andere gemeenten bekijken, ideeën opdoen en leren hoe andere participatiecollega’s het aanpakken.
Na meerdere jaren ervaring met het platform blikken Amstelveen en Aalsmeer tevreden terug op hun traject. Wat begon als een zoektocht naar meer structuur in participatie, groeide uit tot een bredere verandering in de manier waarop inwoners bij beleid worden betrokken. Vandaag bereiken de gemeenten duizenden inwoners, verlopen discussies veelal constructief en beschikken beleidsmakers over duidelijkere inzichten uit de input van de inwoners.
“Participatie gaat niet alleen over het verzamelen van meningen. Het gaat erom dat je samen met inwoners betere beslissingen kunt nemen. Het platform helpt ons om dat proces toegankelijker, transparanter en efficiënter te maken. En dat is enorm waardevol.”
Ontdek de functionaliteiten van Go Vocal of boek een vrijblijvend gesprek met een van onze experts.
Sören is een technologieliefhebber met grote interesse voor politiek en democratische innovatie. Hij streeft ernaar verhalen te vertellen die overheden inspireren tot meer impactvolle participatie.
11.500+ deelnemers. 100+ projecten. Amstelveen en Aalsmeer transformeerden hun manier van werken van versnipperde inspraakavonden en diverse tools naar één centraal platform waar inwoners ideeën delen, zich betrokken voelen en het beleid mee vormgeven. Dankzij Go Vocal bouwden ze aan een sterke, schaalbare participatiecultuur.
Veel Nederlandse gemeenten kampen momenteel met aanzienlijke tekorten, nu de financiële bijdragen vanuit het Rijk afnemen. Dit dwingt hen tot moeilijke keuzes: waar kan worden bezuinigd, en waarin kunnen we blijven investeren?
