Aan de rand van Parijs, in het departement Val-de-Marne, ligt Charenton-le-Pont: een rustige stad met 31.000 inwoners. Op de plek waar de Marne in de Seine uitmondt, vlakbij het Bois de Vincennes, heeft de stad alles in huis om een hotspot te worden voor fietsen en andere vormen van actieve mobiliteit. En wat is een betere manier om dat te bereiken dan de inwoners te betrekken bij het samen uitwerken van een goed doordacht fietsplan?
Inwoners droegen bij aan de ontwikkeling van het fietsplan van de stad.
Het project verzamelde ideeën, stemmen en reacties via verschillende activiteiten.
Inwoners konden deelnemen via vragenlijsten, interactieve kaarten, online activiteiten en buurtworkshops.
Binnen enkele maanden zette de stad Charenton een online platform op met de naam La Fabrique Citoyenne. Daarmee werden inwoners bevraagd over alle aspecten die nodig zijn voor een grootschalig fietsplan, en meer dan 500 inwoners van Charenton deden mee. Hier lees je hoe dit project een succes werd!
"In wat voor stad willen we leven, en onze kinderen zien opgroeien? De klimaaturgentie en de veranderingen die ons leven, zowel collectief als individueel, beïnvloeden, dwingen ons om na te denken over hoe we samenleven en ons dagelijks verplaatsen. Onze omgeving aanpassen is noodzakelijk geworden om fietsen gezonder, veiliger en toegankelijker voor iedereen te maken!" — Aurélia Girard, gemeenteraadslid voor de ecologische transitie
Fietsen als dagelijks vervoermiddel is voor iedereen voordelig en speelt in op actuele ecologische, gezondheids- en economische uitdagingen. De fiets houdt de luchtkwaliteit op peil, want hij stoot geen vervuiling uit. Hij is goed voor de fysieke en mentale gezondheid, onder meer door minder stressvolle en voorspelbaardere ritten, zelfs tijdens de spits. Tot slot is het een voordelige mobiliteitsoplossing die ook lokale, kwalitatieve werkgelegenheid creëert.
Daarom moedigt de stad Charenton al enkele jaren het fietsen op haar grondgebied aan, met tal van maatregelen: de aanleg van fietspaden, gedeelde Vélib'-fietsen, financiële steun voor de aankoop, reparatie of bescherming van een fiets, regelmatige herstelworkshops en fietslessen voor kinderen.
In dat proactieve kader wilde de gemeente een gemeentelijk fietsplan ontwikkelen, samen met de inwoners en andere gebruikers van de openbare ruimte.
Om ervoor te zorgen dat Charenton-le-Pont een aangename stad blijft om in te wonen en actief werk blijft maken van duurzame ontwikkeling, is het essentieel om de groeiende rol van de fiets een plaats te geven — en dat doen we samen met de inwoners van Charenton! De gemeente heeft de voorbije maanden haar instrumenten voor participatie ingezet om het overleg rond fietsen te bevorderen. - Fabien Benoit, gemeenteraadslid bevoegd voor participatie, burgerschap, voortgezet onderwijs en digitale zaken
Het doel van dit fietsplan is beter fietsen mogelijk maken binnen Charenton, maar ook een betere aansluiting op de metropool Parijs. Zo wil de stad het fietsnetwerk verdichten en verbeteren, voor meer veiligheid en continuïteit voor fietsers, en tegelijk de verschillende vervoerswijzen harmonieus laten samengaan, met respect voor de plaats en veiligheid van iedereen: voetgangers, fietsers en automobilisten.
Om alle betrokkenen te betrekken, gebruikte de gemeente La Fabrique Citoyenne, het online participatieplatform dat samen met CitizenLab werd gelanceerd, voor een mobiliserend project — Charenton activeert zijn fietsplan! — met meerdere kernthema's: fietsroutes, wegeninrichting, bewegwijzering, parkeren, onderhoud en herstel, veiligheid, educatie, en meer.
Dit zijn de stappen van het proces:
Een technische diagnose
Een stuurgroep en een technische werkgroep voerden voorafgaand aan het project een terreinanalyse uit om de bestaande infrastructuur in kaart te brengen en de meest relevante te ontsluiten zones te bepalen.
Een eerste bevraging
Begin 2021 werd een eerste bevraging gehouden bij de inwoners over mobiliteit, en fietsen in het bijzonder. De sterke respons toonde aan dat deze onderwerpen een echte plaats innamen in het lokale debat. Uit de bevraging kwamen ook de belangrijkste aandachtspunten naar voren: de duidelijkheid van bewegwijzering en infrastructuur, de continuïteit van het netwerk, veiligheid, parkeren en gedeelde diensten.
Om deze participatieve fase tot een goed einde te brengen en ervoor te zorgen dat iedereen zich erin kon vinden, koos de gemeente ervoor om verschillende modules aan te bieden, met uiteenlopende thema's en methodes:
Een quiz om te informeren
Een reeks vragen over fietsgewoontes, bewegwijzering, de belangrijkste assen, fietsinfrastructuur en meer.
Participatieve workshops de hele zomer lang
Van 3 juli tot 18 september werden de inwoners van de stad uitgenodigd voor workshops, zowel online als in de wijken, waaronder vijf straatworkshops met verkozenen, om vragen te stellen en hun mening te geven over fietsinfrastructuur en het delen van de openbare ruimte tussen alle vervoerswijzen.
Een bevraging met een ideeënkaart
Het thema: Gebruik van de openbare ruimte: heb je een idee? Inwoners konden op een kaart plekken aanduiden die ze verbeterd wilden zien, en hoe. Daarna konden ze elkaars ideeën liken en becommentariëren.
Een gedeelde kaart voor herstelpunten
Deelnemers konden locaties voorstellen voor toekomstige herstel- en oppompunten, en vervolgens elkaars voorstellen liken en becommentariëren.
Een gedeelde kaart voor fietsenstallingen
Fietsers konden locaties voorstellen voor toekomstige fietsenstallingen. Elke deelnemer kon drie voorstellen indienen, en vervolgens stemmen op een van de 14 geselecteerde opties in de laatste fase.
Een aanpak met meerdere invalshoeken dus, om zoveel mogelijk inwoners te bereiken en hen de kans te geven hun mening te geven en voorstellen te doen. De participatieve fase van het gemeentelijke fietsplan liep af op 30 september.
De bijdragen van de inwoners worden momenteel geanalyseerd en zullen worden meegenomen in het definitieve plan van de gemeente. De resultaten worden gedeeld met alle deelnemers en gebruikers van het participatieplatform. Dit gemeentelijke fietsplan zal de bestaande fietsinfrastructuur aanvullen en verbeteren, en ook het departement Val-de-Marne zal betrokken worden bij de aanleg van de wegen die onder zijn bevoegdheid vallen.
Het is nog wat vroeg om definitieve conclusies te trekken uit de resultaten. Maar de meer dan 1.200 bezoeken en de bijna 800 registraties op het online participatieplatform, tijdens het fietsplan en de start van de wijkraden, zijn heel bemoedigende signalen dat de inwoners van Charenton bereid zijn om zich in te zetten voor onderwerpen die hun dagelijks leven raken. Het fietsplan van Charenton kreeg bijna 400 bijdragen (ideeën, stemmen, reacties).
Mobiliteit en duurzame ontwikkeling zijn belangrijke uitdagingen, en burgerparticipatie is een uitstekend middel voor lokale besturen om te profiteren van collectieve intelligentie, relevant beleid voor te stellen en hun inwoners gerust te stellen.
Voortbouwend op deze ervaring met het gemeentelijke fietsplan hoopt de stad Charenton nog verder te gaan in de co-creatie van de stad met haar inwoners, onder meer met de invoering van een participatief budget via haar platform La Fabrique Citoyenne.
Sören is een technologieliefhebber met grote interesse voor politiek en democratische innovatie. Hij streeft ernaar verhalen te vertellen die overheden inspireren tot meer impactvolle participatie.
Aan de rand van Parijs, in het departement Val-de-Marne, ligt Charenton-le-Pont: een rustige stad met 31.000 inwoners. Op de plek waar de Marne in de Seine uitmondt, vlakbij het Bois de Vincennes, heeft de stad alles in huis om een hotspot te worden voor fietsen en andere vormen van actieve mobiliteit. En wat is een betere manier om dat te bereiken dan de inwoners te betrekken bij het samen uitwerken van een goed doordacht fietsplan?
.webp)
In de eerste acht weken loste Neckarsulm al meer dan 60 van de eerste 100 meldingen op via het meldpunt op basis van Go Vocal. Inwoners kunnen in enkele minuten een probleem melden, de status volgen en een update ontvangen zodra het is opgelost. Wat op het eerste gezicht een eenvoudige servicetool lijkt, is uitgegroeid tot een praktische manier om participatie een vast onderdeel van het dagelijks leven te maken.
.jpg)
Duizenden inwoners betrekken bij het beleid? Voor veel gemeenten blijft het een uitdaging, voor Goeree-Overflakkee niet. Met één centraal participatieplatform bereikt de gemeente vandaag een breed publiek, zowel bij grote beleidsdossiers als bij lokale projecten. Wat ooit versnipperd en ad hoc verliep, groeide uit tot een gestructureerde aanpak die participatie zichtbaar, toegankelijk én schaalbaar maakt.
