Voor de enorme opdracht om 250 miljoen dollar uit het Rams-schikkingsfonds te verdelen, zetten de stad St. Louis en de gemeenteraad een ambitieus digitaal participatietraject op om inwoners van bij de start te betrekken bij de besteding van de middelen.
Het traject werd het grootste participatieproject dat de stad zich kan herinneren: 16.000 geregistreerde gebruikers en 12.442 stemmen over de besteding van de middelen.
De stad verzamelde meer dan 3.500 ideeën van inwoners en bracht die terug tot 7 prioritaire thema’s voor de besteding van het schikkingsfonds.
Het platform maakte ‘co-wetgeving’ mogelijk: inwoners konden ontwerpteksten (Board Bills) rechtstreeks becommentariëren en annoteren, en zo de finale beslissing mee bepalen.
Omdat klassieke inspraakvormen hun grenzen kennen en digitale technologie intussen deel uitmaakt van het dagelijkse leven, zocht het stadsteam – onder leiding van Yusuf Daneshyar (Secretary of Communications & Public Engagement) en Cristina Garmendia (Policy Director bij president Green) – een digitaal participatieplatform dat het bereik zou vergroten en tegelijk bruikbare data voor besluitvorming zou opleveren.
Voor we ingaan op het hoe en het wat, eerst de kerndoelen van de stad St. Louis op het vlak van participatie:
Toen duidelijk was dat een digitale tool voorrang zou krijgen voor het verzamelen van data en inbreng, ging het team de opties na. Eerste idee: zelf een platform bouwen. Al snel bleek dat te zwaar. Vervolgens: sociale media. Maar voor een project van dit belang wist het team dat het zou moeten concurreren met te veel andere content om echte betrokkenheid te krijgen. Bleven over: participatieplatformen – met dank aan de IT-dienst van het stadhuis van St. Louis, die CitizenLab aanraadde.
Na een lang afwegingsproces viel de keuze op het platform van CitizenLab, omwille van de gebruiksvriendelijkheid en het intuïtieve ontwerp, zowel voor inwoners als voor medewerkers, zodat digitale vaardigheid geen drempel zou vormen. Omdat het platform een extra tool in het dagelijkse werk zou worden, waren eenvoud en flexibele configuratie doorslaggevend voor Cristina, die het procesontwerp en de technische implementatie leidde. Daar kwam de begeleiding bij de opstart bij – van opleidingssessies tot het samen uitdenken van participatiemethodes – wat St. Louis liet aanvoelen dat dit veel meer was dan de aankoop van een tool: het was een partnerschap.
“We wisten bij de start dat we niet alles zouden weten. En dat er tijdens het proces dingen zouden opduiken waarbij we hulp nodig hadden. Daarom wilden we een echt partnerschap, niet gewoon een product kopen.” – Yusuf Daneshyar
Het team wist dat een platform op zich geen wondermiddel is, en investeerde daarom vooraf in intern draagvlak, ruim voor de lancering. Die proactieve aanpak was essentieel om een participatiecultuur op te bouwen, cruciaal voor het slagen van het project. Het ging niet alleen om een nieuwe tool, maar om een mentaliteitswijziging doorheen de stadsdiensten: iedereen moest begrijpen welk potentieel participatie heeft voor de toekomst van de stad.
Als dienstoverschrijdend project met de gemeenteraad, het Comptroller’s Office en het kabinet van de burgemeester vroeg het meer dan afstemming: het vroeg een gedeelde visie. Het team besefte al vroeg dat het bouwen aan die cultuur evenzeer over gedeelde doelen ging als over nieuwe technologie. Door alle betrokkenen mee te nemen – waaronder 14 verkozenen – via diepgaande gesprekken en demonstraties, toonde Cristina Garmendia niet alleen de functionaliteiten, maar ook de rol van het platform in meer inclusieve, transparante en efficiënte participatie.
“Waar we het over de drie diensten heen over eens waren: deze middelen kunnen bepalen hoe onze stad er de komende dertig jaar uitziet. Als ze doelgericht en met draagvlak uit de gemeenschap worden ingezet, kunnen ze echt impact hebben. Er was een gedeeld besef dat we het anders moesten aanpakken als we echt wilden begrijpen wat de inwoners van St. Louis willen.”
Doordat elk teamlid het strategische belang en de mogelijke impact van het project begreep, legde St. Louis de basis voor een beter geïnformeerd, meer samenwerkend en levendiger gesprek tussen stad en inwoners. Dat fundament onder een participatiecultuur is een cruciale stap richting een levendig, toekomstgericht St. Louis dat vertrekt van de noden van zijn inwoners.
Nu het intern klaar was, kon het team het participatieplatform van St. Louis bouwen en lanceren, met dezelfde zorg als die voor de strategie.
Bij het opstellen van de startbevraging benadrukte Cristina het belang van oprechtheid, en dat effectieve participatie staat of valt met de precisie en de bedoeling van de vragen die je stelt. Samen met haar team formuleerde ze gerichte, heldere vragen die snel bruikbare en oprechte antwoorden opleverden (bijna 3.000 deelnemers op twee maanden). Door te starten met vragen over de dagelijkse uitdagingen in St. Louis, in plaats van meteen over de besteding van de middelen, kon het team makkelijker kernproblemen en patronen herkennen. Die methode bevordert ook blijvende deelname en bouwt stap voor stap op naar complexere gesprekken in latere fases, zoals het koppelen van vastgestelde knelpunten aan concrete oplossingen.
Met de tijdlijnfunctie stelde het team ook een duidelijk traject op, om bij elke stap helder te communiceren waar het project stond en welke feedback er was. Yusuf: “Ik vind het niet echt eerlijk om te verwachten dat elke inwoner alle informatie paraat heeft. Mensen leven gewoon hun leven. Dat alles op één plek staat die ze op hun eigen moment kunnen raadplegen, is daarom cruciaal: zo kunnen ze meedoen op een niveau dat bij hun leven past. Het is aan ons om dat actueel te houden en mensen te informeren.”
Dat engagement om te informeren houdt de transparantie in stand en versterkt het vertrouwen, omdat zichtbaar wordt hoe inbreng doorheen het proces wordt gewogen en gebruikt – of net niet. Door te tonen dat participatie in twee richtingen werkt en zich te engageren om iets met de feedback te doen, grijpt St. Louis dit traject aan om vertrouwen te herstellen.
Een ander onderdeel van de strategie was een brede communicatie om zoveel mogelijk mensen naar het platform te brengen. De stad zette daarvoor haar eigen socialemediabereik in. Als klein communicatieteam werkte ze daarnaast samen met lokale organisaties om via bestaande netwerken mensen te bereiken waar ze al aandacht hebben. Daar bovenop kwam een mediastrategie om de lancering extra kracht bij te zetten. Bekijk zeker de persaandacht die het project kreeg.
Ten slotte hield de stad er rekening mee dat ook wie minder digitaal onderlegd is moet kunnen meedoen, onder meer via papieren bevragingen in de openbare bibliotheken, en zoekt ze verder naar manieren om oudere inwoners te bereiken. Het goede nieuws: alle data, ook uit fysieke participatie, kan op het platform worden samengebracht en daar in één keer worden geanalyseerd.
Lees meer over hoe de media berichtten over het participatieplatform van St. Louis.
De doordachte en vernieuwende aanpak van de stad St. Louis, zowel intern als extern, leverde meteen opvallend veel betrokkenheid op. Door digitale tools strategisch in te zetten en oprecht en gericht in gesprek te gaan, haalde de stad niet alleen maximale input op over de besteding van aanzienlijke middelen, maar legde ze ook de basis voor een inclusiever, alerter en betrouwbaarder stadsbestuur. Duizenden betrokken inwoners en een brede waaier aan ideeën wijzen op een sterkere band en meer vertrouwen.
Yusufs advies aan collega’s bij andere lokale besturen die online participatie overwegen? “Meen het.”
“Als je zo’n digitale strategie overweegt, moet je het menen. Het mag geen vakje zijn dat je afvinkt. Als je mensen vraagt om mee te doen, moet er daarna ook echt iets gebeuren.”
Update, 25 februari 2025: sinds dit artikel verscheen, blijft de stad St. Louis haar inwoners met succes betrekken bij beslissingen over het Rams-schikkingsfonds.
Nadat de ideeën waren ingediend, konden inwoners stemmen op hun favorieten. Ze brachten meer dan 12.000 stemmen uit en bepaalden zo hun 6 belangrijkste bestedingsprioriteiten. Op basis daarvan stelde de stad een ontwerptekst op, die ze via het Go Vocal-platform opnieuw aan de inwoners voorlegde – wat ze ‘co-wetgeving’ noemt.
Yusuf: “Het is veel gevraagd om mensen tijd te laten vrijmaken voor een commissievergadering. Wat we zo goed vinden aan het Go Vocal-platform: we kunnen de tekst er rechtstreeks op zetten, en mensen kunnen die lezen en annoteren wanneer het hun past. Zelfs vanaf hun telefoon. Dat maakt een openbaar proces nog toegankelijker.”
En de belangrijkste prioriteiten van de inwoners? Sommige zullen je verrassen. Welke het werden, en hoe de stad haar participatiestrategie uitwerkte, hoor je in de recentste aflevering van onze podcast Public Square.
Natalie heeft een sterke interesse in innovatie in de publieke sector, met name in hoe we burgerparticipatie kunnen verbeteren en de overheid inclusiever, transparanter en meer toekomstgericht maken.
Het Zuid-Hollandse Waddinxveen is de snelst groeiende gemeente van Nederland en telt vandaag bijna 35.000 inwoners. 30% daarvan is jonger dan 25 jaar. Tegen 2050 is dat zelfs 40%. Deze demografische trend stelde de gemeente voor een prangende vraag: hoe kunnen we ook de jongsten betrekken bij beslissingen en de toekomst? Esther van Ellinkhuizen, medewerker kabinetszaken en kinderparticipatie, legt uit hoe ze dat doet.
%2520copy.webp)
In de Zuid-Hollandse gemeente Rijswijk (±57.000 inwoners) ligt een bijzondere historische plek: Hof van Sion. Archeologen vonden hier de resten van een klooster uit de 15e en 16e eeuw. Tegenwoordig is Hof van Sion een onderdeel van de duurzame wijk RijswijkBuiten. De gemeente wilde hier graag een nieuwe wijkontmoetingsplaats inrichten en vroeg de inwoners naar hun wensen. Die deelden ze online op een interactieve kaart.
