Linz (204.846 inwoners), de op twee na grootste stad van Oostenrijk, staat bekend om zijn barokke architectuur, zijn musea, zijn centrum voor elektronische kunst… en zijn inzet voor digitale democratie. In 2019 lanceerde de stad een nieuw participatieplatform om de betrokkenheid van inwoners te verbreden: zij kunnen voortaan over elk onderwerp, overal en op elk moment meepraten.
De populaire bottom-up aanpak leverde meer dan 150 voorstellen op, en meer dan 25 vervolggesprekken.
Door samen te werken met een extern platform kon Linz de kosten delen en profiteren van continue updates en verbeteringen.
De Innovation Hub werd een cruciale schakel tussen de gemeenteraad en instellingen in heel Linz.
Het platform was niet de eerste stap van Linz op het gebied van digitale democratie. De stad had al een participatieplatform en een mobiele app waarmee inwoners problemen op straat konden melden. Beide initiatieven waren manieren om in contact te komen met de gemeenschap, maar ze waren niet genoeg. De projecten op het oude platform hadden een korte levensduur en gingen maar over een handvol onderwerpen, wat behoorlijk beperkend was. Bovendien had de stad het platform zelf ontwikkeld, en was de gebruikte technologie niet geavanceerd genoeg.
Linz zag in dat er een robuustere oplossing nodig was en koos voor het platform van Go Vocal. Zo introduceerde de stad "Voorstellen", een bottom-up participatiemethode waarmee inwoners op elk moment hun ideeën over elk onderwerp met de stad kunnen delen.
Silvia Hackl, hoofd Innovatie & Participatie bij de stad Linz, legt uit: "Onze instapregel is simpel: haalt een voorstel binnen 60 dagen 50 stemmen, dan brengt ons team de indiener in contact met relevante experts, afhankelijk van het onderwerp. Tijdens dat gesprek bekijken we de haalbaarheid van het voorstel en bespreken we mogelijke knelpunten. Open uitwisseling is cruciaal, dus plaatsen we ook een officiële update op het platform om de gemeenschap op de hoogte te houden."
Deze bottom-up aanpak is een succes. Het is een populaire manier voor inwoners van Linz om mee te doen: meer dan 150 voorstellen zijn ingediend over uiteenlopende onderwerpen, en er hebben al meer dan 25 gesprekken over ideeën plaatsgevonden.
"Naast voorstellen krijgen we ook talloze ideeën en suggesties binnen via andere participatieprojecten, zoals PopUp-Store en Linz hACkT. Die worden vervolgens meegenomen in verschillende initiatieven, waaronder de klimaatadaptatiestrategie en het programma Digital Linz", voegt Silvia toe.
Dankzij de samenwerking met Go Vocal kan Linz de kosten van investeringen in nieuwe technologie delen met andere steden. Zoals de projectmanager van de IT-partner van Linz het verwoordt: "Door met een externe partner samen te werken, delen we de kosten van de technologische investering, en profiteert het platform van regelmatige updates en verbeteringen — iets wat we ons alleen niet hadden kunnen veroorloven."
De Innovation Hub viert in 2024 zijn vijfde verjaardag. Silvia: "We zijn een belangrijke schakel geworden, niet alleen binnen de gemeenteraad, maar ook bij tal van instellingen en netwerken in en rond Linz. Dat succes bewijst de impact van het programma."
Het initiatief om inwoners de mogelijkheid te geven voorstellen in te dienen, kwam van de burgemeester zelf. De stad organiseerde verschillende interne afstemmingsoverleggen om de belangrijkste projecten te bepalen en te achterhalen welke daarvan de meeste impact zouden hebben. Sterke steun vanuit de politieke leiding is essentieel, en in het geval van Linz zorgde het feit dat de burgemeester zelf achter het idee van burgervoorstellen stond voor draagvlak op het hoogste niveau.
"Het is cruciaal dat burgervoorstellen sterke politieke steun krijgen."
Effectieve communicatie is cruciaal voor het succes van het project. De stad stelde een uitgebreid communicatieplan op voor de lancering: het participatieteam bedacht de boodschap, en het communicatieteam zorgde voor het ontwerp en de uitvoering van de campagnes. Ze zijn erg actief op sociale media om hun gebruikersbestand te laten groeien, met succesvolle betaalde campagnes op Facebook en digitale schermen door de hele stad.
Silvia: "Om zoveel mogelijk verschillende mensen te bereiken, van elke leeftijd en met uiteenlopende interesses, kan digitale participatie echter alleen een aanvulling zijn op andere — vooral fysieke — methodes. Bij sommige van onze formats, zoals de smartphonedagen voor oudere inwoners, zien we dat mensen die minder vertrouwd zijn met digitale tools, toch liever offline meedoen. Daarom hangt er bij ons kantoor een bord met "Open voor nieuwe ideeën". Inwoners van Linz kunnen letterlijk naar binnen lopen met hun suggesties. We zijn ook vaak te vinden in de wijken van de stad met interactieve campagnes. Direct contact tijdens publieke evenementen, begeleide workshops en burgerpanels vinden we enorm belangrijk, zodat zoveel mogelijk mensen de kans krijgen om mee te doen. Helemaal in lijn met ons motto: meedenken, meepraten, meedoen!"
Een platform openstellen voor inbreng van de gemeenschap kan spannend voelen, zeker met de angst voor negatieve reacties of het managen van verwachtingen. Toch laat de ervaring van Linz zien dat het z'n vruchten afwerpt. Negatieve reacties zijn zeldzaam, en met moderatie-opties houd je de discussie in goede banen.
Het participatieteam waardeert het vermogen van het platform om interessante gesprekken op gang te brengen. Zelfs als een voorstel niet uitgevoerd kan worden, grijpen ze de kans aan om met inwoners in gesprek te gaan en uit te leggen waarom die beslissing is genomen. Duidelijke processen helpen om succesvol te zijn, maar het grootste deel van wat je leert, komt uit de praktijk.
Duidelijke processen zijn nuttig om succesvol te zijn, maar het grootste deel van wat je leert, komt uit de praktijk. Een goede voorbereiding is belangrijk, maar het is minstens zo belangrijk om flexibel te blijven en mee te bewegen met de ontwikkelingen. Dus laat angst je niet tegenhouden — zet de stap en ga de dialoog aan!
"Het kan spannend zijn om je platform open te stellen en inwoners een stem te geven. Je kunt bang zijn voor negatieve reacties op het platform van je stad, maar het is een risico dat je moet nemen."
Wil jouw lokale overheid inwoners een stem geven in lokale beleidsbeslissingen? Onze participatie-experts laten je graag zien hoe ons digitale participatieplatform je kan helpen om je doelen te bereiken!
Sören is een technologieliefhebber met grote interesse voor politiek en democratische innovatie. Hij streeft ernaar verhalen te vertellen die overheden inspireren tot meer impactvolle participatie.
Het Zuid-Hollandse Waddinxveen is de snelst groeiende gemeente van Nederland en telt vandaag bijna 35.000 inwoners. 30% daarvan is jonger dan 25 jaar. Tegen 2050 is dat zelfs 40%. Deze demografische trend stelde de gemeente voor een prangende vraag: hoe kunnen we ook de jongsten betrekken bij beslissingen en de toekomst? Esther van Ellinkhuizen, medewerker kabinetszaken en kinderparticipatie, legt uit hoe ze dat doet.
%2520copy.webp)
In de Zuid-Hollandse gemeente Rijswijk (±57.000 inwoners) ligt een bijzondere historische plek: Hof van Sion. Archeologen vonden hier de resten van een klooster uit de 15e en 16e eeuw. Tegenwoordig is Hof van Sion een onderdeel van de duurzame wijk RijswijkBuiten. De gemeente wilde hier graag een nieuwe wijkontmoetingsplaats inrichten en vroeg de inwoners naar hun wensen. Die deelden ze online op een interactieve kaart.
